عزيز الله بيات
161
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
آسيا تأمين كرد . در پاييز همان سال بخش اعظم سپاه صليب موفق شد در شمال سوريه ، انطاكيه را به محاصره درآورد . اين شهر ثروتمند ، محصور در ديوارهاى مستحكمى بود كه حداقل شش ماه وقت لازم بود تا سپاه صليب بتواند شهر را تصرف كند « 1 » . هنوز دو روز نگذشته بود كه صليبيون به نوبهء خود به محاصرهء سپاه گران ترك به فرماندهى كربوگا « 2 » سلطان موصل درآمدند . محاصرهشدگان ، اندكى بعد آذوقهء خود را تمام كردند و كار به جايى رسيد كه براى رفع گرسنگى از گوشت موش و سگ نيز نگذشتند . رؤسا قطع اميد كردند و درصدد فرار برآمدند ، اما سربازان به پيشرفت نهايى اميدوار بودند ، در آن گيرودار در نمازخانهاى نيزهاى به دست آمد و گفته شد كه آن نيزه ، همان است كه به پهلوى عيسى فرو برده بودند . پيدا شدن اين نيزه ، شورى در سپاهيان انداخت ، چنان كه يورش آوردند و با اينكه در نتيجهء گرسنگى قوايشان تحليل رفته بود ، نظم سپاه ترك را درهم ريختند و روبهراه نهادند ، سپاهيان صليب در ششم ژوئن سال 1099 م . سرانجام ديدگانشان به بيت المقدس افتاد و بعضى از آنها از وجد و سرور قالب تهى كردند . آنان دستبهكار محاصره شدند ، اما شهر ، استحكامات معتبر داشت و چاههاى اطراف نيز به دست مسلمانان خراب شده بود ، به طورى كه باز كمآبى و عطش ، آنها را به مرگ تهديد مىكرد . به همين دليل درصدد برآمدند اقدامى مردانه كنند . روز پانزدهم ژوئيه سال 1099 به شهر حمله آوردند و با تصرف يكى از دروازهها دستهدسته وارد شهر شدند . عموم روايات مورخان بر كشت و كشتار هولناكى شهادت مىدهد . تقريبا 10 هزار مسلمان در معبد ، قتل عام شدند . پس از كشتار ، نوبت به غارت رسيد . پس از اين پيروزى ، سپاه صليب از گودفروادوبويون دوك لرن سفلى و فرمانده سپاه صليب خواست تا پادشاه اورشليم شود ، اما وى به حكم فروتنى ، عنوان پادشاهى را نپذيرفت و گفت در شهرى كه عيسى تاجى از خار بر سر داشته ، عنوان « موكل تربت مقدس » براى من كافى است ، و اين امر آغاز حكومت لاتينى اورشليم بود . ضمنا كنتنشينهاى ادسا
--> ( 1 ) . ر ك . تاريخ قرون وسطى ، تأليف آلبرماله و ژول ايزاك ، ص 217 - 240 . ترجمهء ميرزا عبد الحسين خان هژير . تاريخ بزرگ جهان ، كارل گريمبرگ ، ج 4 ، ترجمهء غلامرضا سميعى . ( 2 ) . Kerboga .